Айни пайтда ишсиз юрган машҳур мураббийлар

Футбол аллақачон тактик курашлардан иборат стратегик ўйинга айланиб улгурди. Бежиз кучли мураббийлар қўл остидаги жамоалар тўқнашуви "шахмат партияси", дея номланмаяпти. Аслида, бу ҳолат кеча ёки бугун бошланган эмас. Бироқ айнан замонавий футболда бош мураббийларнинг ўрни беқиёс бўлиб қолди. Кучли таркибга мос бўлмаган мутахассис билан клуб айтарли соврин юта олмаслигини Ковачнинг "Бавария"си кўрсатди. Шунингдек, Моуриньонинг "касал" "Манчестер Юнайтед"ини Сульшер оёққа турғазиб, бугун АПЛ чемпионлиги сари дадил одимламоқда. Биз эса, турли хил сабабларга кўра, ишсиз қолиб кетган машҳур мураббийлар ҳақида сўз юритамиз.

Леонарду Жардим. Сўнгги клуби - "Монако". 01.07.2014 — 11.10. 2019 йиллар оралиғида ишлаган.

"Монако"га илк бор келган пайтида Жардим жуда катта натижаларга эришган. Португалиялик мутахассис 2014 йил Клаудио Раньеридан қолган жамоани қабул қилиб олганида, "монегасклар" ўртамиёналар қаторида юрарди. Қаҳрамонимиз клубни тез фурсатда кучли учликка олиб кирди ва кетма-кет икки мавсум бронза медалларига эга чиқди. 2016/17 йилги мавсумда эса, узоқ кутилган мамлакат чемпионлиги қўлга киритилди. ПСЖ гегемониясига чек қўйган "Монако" сафида Фабиньо, Бенжамин Менди, Абду Диалло, Тома Лемар, Бернарду Сильва, Антонио Марсьяль, Килиан Мбаппе каби истеъдодлар ҳаракат қиларди. Уларнинг ҳозирги даражасига чиқиши бевосита Жардим номи билан узвий боғлиқ. Шунингдек, Еврокубокларда иштирок этиш борасида клуб тарихидаги энг яхши натижага ҳам айнан португалиялик мураббий қўл остида эришилган. Яъни, Лига-1даги чемпионлик мавсумида жамоа ЕЧЛ ярим финалига қадар етиб боради. Бироқ жамоа президенти асосий таркибнинг деярли ярмини катта маблағлар эвазига сотиб юборади ва "Монако" жуда оғир аҳволга тушиб қолади. Натижалар ёмонлаша бошлагач, Леонарду Жардим қилган хизматлари инобатга олинмасдан, истеъфога чиқарилади.

Маълумот учун, 46 ёшли мутахассис 27.01.2019 — 28.12.2019 оралиғида ҳам "монегасклар" бош мураббийи сифатида фаолият олиб борди. Аммо бу давр мобайнида у ҳеч нимага эришмади ва табиийки, биз унинг жамоадаги ёрқин даврларини ёдга олишни маъқул кўрдик.

Эрнесто Вальверде. Сўнгги клуби - "Барселона". 01.07.2017 — 13.01.2020 йиллар оралиғида ишлаган.

Европа чўққисидан секин-асталик билан тушаётган "Барселона"ни қабул қилиб олган Вальверде қулаш тезлигини бироз бўлса-да, пасайтира олди. Бошқача айтганда, Каталония суперклуби мухлисларини бир неча мавсум овутишни уддалади. Ҳар ҳолда, кетма-кет икки мавсум Ла Лига бош совринига эга чиққан "кўк-анорранглилар" ёмон футбол намойиш этмаётган эди. Бироқ "блаугранас" мухлислари ички биринчиликка қаноат қилмай қўйди ва энди барча эътибор ЕЧЛга қаратилди. Бир қарашда, 2018/19 йилги мавсумда жамоа ажойиб ўйин кўрсатди, ярим финалнинг илк учрашувида бўлажак чемпион ишончли ҳисобда таслим этилди. Бутун дунё бўйлаб "Барселона" тарафдорлари ўз овозларини баралла қўйиб, ғолиблик оҳангида гапиришни бошлаганди ўшанда. Аммо бир мавсум аввал Римда рўй берган қўрқинчли туш бу сафар Мерсисайдда ўзини кўрсатди. Ўйин ҳақида ортиқча тўхталмаган ҳолда, эътиборингизни испаниялик мутахассис натижаларига қаратмоқчимиз: Эрнесто "Барселона" бош мураббийи сифатида 145 ўйин ўтказган ва шуларнинг 66,9 фоизида ғалаба қозонган. Шунингдек, "Атлетик" (42,8), "Олимпиакос" (71,5), "Эспаньол" (38,7), "Вильярреал" (40,6) ҳамда "Валенсия" (54,8) жамоаларида ишлаган пайтида яхши натижаларга эришган.

Маурицио Сарри. Сўнгги клуби - "Ювентус". 16.06.2019 — 08.08.2020 йиллар оралиғида ишлаган.

2019 йилнинг июнь ойида "Челси" билан ўз мураббийлик фаолиятидаги илк совринни ютган италиялик мураббий кутилмаганда, Лондонни тарк этди. Каттароқ мақсадларни ўз олдига қўйган Саррига "Ювентус"дан таклиф тушди ва музокаралар муваффақиятли якунланди. Карьерасидаги энг катта клубга келиб қолган 62 ёшли мутахассис ишни таркибни кучайтиришдан бошлади. Ўша пайтда бутун Европа грандлари оромини ўғрилаган де Лихт катта сумма эвазига Туринга олиб келинди. Шунингдек, Рэмзи, Рабьо, Данило каби яхши даражадаги футболчилар А Серия амалдаги чемпиони сафига келиб қўшилди. Қўл остида кучли таркиб шаклланган Сарри олдига "кекса сеньора"ни Европа тахтига қайтариш вазифаси қўйилди. Асли банк ходими бўлган Маурицио ўз ғояларини қўл остидаги футболчиларга сингдиришга улгурмасданоқ, истеъфога чиқарилди. Аслида, бу турдаги мутахассислар жамоага бир мавсумда киришиб кетиши бироз мушкул масала. Бунга италияликнинг "Наполи"даги фаолияти ҳам яққол мисол бўла олади. Неаполликлар бошқарувида Сарри 3-мавсумда ўзини кўрсатганди. ЕЧЛ ишқида ёнаётган "Ювентус" бунча вақт кутиб тура олмасди.

Кике Сетьен. Сўнгги клуби - "Барселона". 13.01.2020 — 14.08.2020 йиллар оралиғида ишлаган.

Испания Суперкубогида "Атлетико"га мағлуб бўлган "Барса" Вальвердени дарҳол истеъфога чиқарди. Тасаввур қилинг, таркибида жаҳоннинг энг кучли футболчиларини жамлаган клуб мавсумнинг қоқ ўртасида мураббийсиз қолди. Каталониялик мухлислар янги мавсумда жамоа бош мураббийи ролида ўзларининг суюклиси Хавини кўрмоқчи эди. Аммо унгача кимдир клуб билан йилни якунлаб қўйиши зарур. Бунга масъул этиб ўртамиёна Кике Сетьен танланди. "Барса" осмонидаги қора булутлар қуюқлаша бошлади: "Эл-класико"да мағлубият, Ла Лига азалий душман "Реал"га бой берилди, "Барса" Испания кубоги ярим финалида тўхтатилди, ЕЧЛ чорак финалида "Бавария"дан қақшатқич зарба қабул қилиб олинди. Оқибатда, клуб катта революцияга қўл урди. Аввалига Сетьен, кейинчалик 2014 йилдан бери президентлик фаолиятини олиб бораётган Бартомеу Каталонияни тарк этди. 25 та ўйинда "кўк-анорранглилар"га устозлик қилган испаниялик 64 % баҳсларда ғалаба қозонишга эришганди. Клуб у билан молиявий муаммоларни тўлиқ ҳал қилиб улгурмаганига қарамай, Кике "Барса"дан норози эмас.

"Мен ўзимни денгиз бўйидаги уйимда, сигирларим билан яхши ҳис қиляпман. Энди ҳеч кимдан хафа эмасман. Шикоятимни барибир эшитмаслигингизни биламан. Чунки 40 йилдан бери футболни ичидаман. Ушбу ўйин менга берган нарсалардан доим миннатдор бўламан",-дея Сетьен ўз фикрларини билдириб ўтганди истеъфодан кейин.

Люсьен Фавр. Сўнгги клуби - "Боруссия" Дортмунд. 22.05.2018 — 13.12.2020 йиллар оралиғида ишлаган.

Охирги ўн йилликда "асаларилар" ажойиб тенденцияни йўлга қўйди. Ҳар йили ўз таркибдаги истеъдодларни қўйиб юборишга мажбур бўлувчи клуб медаллар учун доимий кураш олиб бормоқда. Ўз навбатида, жамоа бошқарувига келадиган мутахассислар ҳам шунга мос равишда талант топиш ишларини эплаши шарт. Фавр ҳам ана шундай мураббийлар типига киради. Унинг мураббийлик фаолиятида Эрлинг Холанд, Жованни Рейна, Жуд Беллингем, Рейнер Жезус, Юлиан Брандт, Торган Азар каби ёшлар "сариқ-қора" формани кийди. Умуман олганда, швейцариялик мутахассис Дортмундда ёмон ишламади. "Бавария" гегемониясини имкон қадар тўхтатишга ҳаракат қилган мураббий 61,8% ўйинда ғалаба қозонганди. Унинг "Боруссия"даги саргузаштлари 13 декабрь куни ўз ниҳоясига етди. Дебютант "Штутгарт"дан "Signal Iduna Park"да 5 та гол ўтказиб юборган "асаларилар" раҳбарияти мураббийни бўшатиб юборди.

Томас Тухель. Сўнгги клуби - ПСЖ. 14.05.2018 — 29.12.2020 йиллар оралиғида ишлаган.

Парижликлар тарихидаги энг яхши натижалардан бирини қайд этган Томас Тухель дабдурустдан истеъфога чиқарилди. Бир томондан, унга яратиб берилган шароитлар билан фақатгина ички фронт ғолиблигига қаноат қилиш мушкул эди. Сабаби, жаҳоннинг энг қиммат футболчилари жам бўлган таркиб бундан кўпроғига лойиқ. Дарҳақиқат, ПСЖ Неймар, Мбаппе, Тухелсиз ҳам Лига-1нинг энг кучли клуби бўлган. Бир неча 100 миллионлик харидлардан кейин ҳам эски ҳаммом, эски тос эканлиги раҳбариятга маъқул келмади ва немис мутахассиси 29 декабрда ўз вазифасидан озод этилди. Энг қизиғи, ПСЖ бу қарор қабул қилинишидан 5 кун аввал, "Страсбург"ни 4:0 ҳисобида мағлуб этганди. Катта эҳтимол билан, араб миллионерлари жамоани ЕЧЛ нимчорак финалидан ўрин олган "Барселона"га қарши учрашувга яхшироқ мутахассис тайёрлашини истади. Тухель эса, ўз фаолиятини "туманли альбион"да давом эттириши мумкин. Хабарларга кўра, унга "Челси"дан қизиқиш мавжуд.

Массимилиаоно Аллегри. Сўнгги клуби - "Ювентус". 16.07.2014 — 30.06.2019 йиллар оралиғида ишлаган.

Аллегрининг вазияти ҳам Тухелникига ўхшаш. Ҳар икки мутахассис жамоага Еврокубокларда чемпион бўлиш учун олиб келинган. Афсуски, уларниниг ҳар иккиси финалда имкониятни бой берган. Италиялик мутахассис "кекса сеньора"ни бошқарган пайтида бунга анча яқин келган. Бироқ илк уринишда "Барселона" уларга тўсқинлик қилган бўлса, иккинчи сафар "Реал" ғалабани ўзиники қилди. Унинг бошқарувидаги "Юве" Конте ва Сарриникидан кучли бўлганини эътироф этиш жоиз. Буни натижалардан ҳам билиш қийин эмас. Катта умидлар билан Роналдуни Туринга олиб келган раҳбарият ЕЧЛда натижа талаб қилди. 2018/19 йилги мавсум чорак финалида "Аякс" тўсиғидан ўта олмаган туринликлар сафини Аллегри тарк этди.

Ўшандан бери уни ОАВ уни "Реал, МЮ, "Челси" каби грандлар бош мураббийига айланиши мумкинлиги ҳақида ёзмоқда. Кўрамиз, Аллегри қайси жамоада фаолиятини давом эттирар экан. Ҳозирча, ҳақиқатга энг яқин вариант Лондон томонлардан бўлмоқда. Фрэнк Лэмпард "аристократлар"да ўзини янада яхшироқ кўрсата олмаса, тез орада АПЛ мураббийлари сафига нисбатан тажрибали мутахассис қўшилиши ҳеч нап эмас.