Суперлига-2026. Ўйинларнинг интенсивлигини ошириш йўлида муҳим қадамлар

ЎзПФЛ матбуот хизмати учрашувлар интенсивлигини ошириш масаласида муҳим қадамлар, деб номланган алоҳида мақолани чоп этди ва унда барчаси батафсил тушунтириб ўтилган.

Суперлиганинг 2026-йилги мавсумига тайёргарлик давом этаётган бўлиб, ундаги қатор масалалар кетма-кетликда кўриб чиқилмоқда. Жумладан, шу йилнинг:

• 4-августида Суперлига-2026 тақвими режаси эълон қилинди;

• 10-октябрида “Суперлига регламенти” лойиҳаси ишлаб чиқилди ҳамда профессионал футбол клубларига ўрганиш учун тақдим этилди;

• 20-октябрида профессионал футбол клублари раҳбарлари иштирокида йиғилиш бўлиб ўтди ва унда “Суперлига регламенти” лойиҳасига киритилаётган ўзгаришлар муҳокама қилинди;

• 24-октябрида “Суперлига регламенти” лойиҳаси бўйича клублар билан келишилган ўзгаришлар танишиб чиқиш учун Ассоциацияга тақдим этилди.

Учрашувлар интенсивлигини ошириш учун хизмат қиладиган механизмлар орасидан уч асосий масала Лига диққат марказида бўлиб турибди:

• видеотаҳлиллар асосида футболчининг расмий учрашувдаги статистик кўрсаткичларини аниқлаш тизимини тўлиқ марказлаштириш ва улардан жонли трансляциялар вақтида фаол фойдаланиш;

• футболчининг функциональ ҳолатини масофадан туриб назорат қилиш қурилмалари билан ишлаш ва улардаги рақамларни таҳлил қилиш механизмида ўсишга эришиш;

• футбол ўйини қоидаларига киритилаётган ва киритилиши режалаштирилаётган айрим ўзгаришларни Суперлигага татбиқ этиш.

Қуйида мазкур масалаларга тўхталиб ўтилади.

Видеотаҳлиллар асосида футболчининг учрашувдаги статистик кўрсаткичларини аниқлаш тизими

Лига мазкур масалада 2026-йил якунига қадар Hudl билан келишувга эга бўлиб, ўзаро уч йиллик шартнома асосида босқичма-босқич қамров доирасини кенгайтириш кўзда тутилган. Шу асосда Суперлига клубларининг 2025-йилда тўлиқ Hudl билан ҳамкорлик қилиши ё‘лга қўйилди. Бироқ бунда клублар компаниядан сотиб олаётган таҳлиллар турли даражада, шунингдек, таҳлиллар қандай олиб борилиши ва бу орқали нималарга эришиш мумкинлиги масаласида Суперлига клублари таҳлилчиларини ўқитиш муҳим аҳамият касб этади. Айни вақтда Пахтакор, ОКМК, Машъал, Сўғдиёна, Насаф, Бунёдкор каби клублар масалага масъулият билан ёндашаётганлигини қайд этиш керак. Бу клублар мураббийлари таҳлиллардан фаол фойдаланади.

2026-йилдан бошлаб Лига қолган клубларни ҳам мазкур босқичга олиб чиқишни режалаштирган. 20-октябр куни профессионал футбол клублари раҳбарлари иштирокидаги йиғилишда бу масала кўриб чиқилди. Айни вақтда Лига қуйидагиларни режалаштирган:

• Суперлига стадионларининг ҳар бирига жонли дата таҳлил имкониятини тақдим этувчи махсус камералар ўрнатиш;

• махсус камералар ёрдамида дата таҳлилларни ўйин вақтида қўллаш ва улардан трансляцияларда фаол фойдаланиш;

• дата таҳлиллар кўрсаткичлари бўйича турли рейтинглар шакллантириш ва уларни Лига саҳифаларида ёритиш орқали футболчилар ўртасида соғлом рақобат муҳитини яратиш;

• Суперлига клублари таҳлилчиларини ўқитиш ва уларнинг дата таҳлиллардан фойдаланиш кўникмасини ошириш;

• Суперлиганинг қолган клублари сотиб олаётган дата таҳлиллар бўйича талабни энг яхши клублар қўлга киритаётган таҳлиллар билан тенглаштириш.

Лига Hudl ва унга рақобатчи қолган компаниялар билан музокаралар олиб бораётган бўлиб, бунда қолган Лигалар қайси компанияларни афзал билаётгани ҳамда ўзбекистонлик футболчиларга тегишли таҳлиллар биз учун аҳамиятли бўлган Лигалар ва клублар эътиборида бўлиши учун иложи борича энг мақбул платформани танлаш муҳим аҳамият касб этади. 

Футболчининг функционал ҳолатини масофадан туриб назорат қилиш қурилмалари билан ишлаш

Мазкур масала Лига учун бироз мураккаб. Боиси Суперлига клублари айни вақтда 4 та компания билан ҳамкорлик қилмоқда.

Келишувлар муддати турлича эканлигидан келиб чиқиб, уни 2026-йилнинг ўзидаёқ марказлаштириш айрим мураккабликларни келтириб чиқариши мумкин. Бироқ мазкур масалада Лига Ассоциация билан келишган ҳолда муҳим қарорларни қабул қилиш ва клублар билан шу асосда ишлаш бўйича келишувга эришиши мумкин. Аммо бунинг ҳаммаси 2026-йилданоқ йўлга қўйилиши айрим қийинчиликларни келтириб чиқаради.

Футбол ўйини қоидаларига киритилиши режалаштирилаётган ўзгаришларни Суперлигага татбиқ этиш

Лига мазкур масалаларда босқичма-босқич иш олиб бораётганлигини та’кидлаш лозим. Мутахассисларимиз шу йилнинг июл ойида АҚШ сафарида бўлиб, МЛС тоза ўйин вақтини ошириш масаласида қандай усуллардан фойдаланаётганлигини ўрганди. Шундан келиб чиқиб, “Суперлига регламенти”нинг 14 ҳамда 15-бобларига айрим таклифлар киритилган бўлиб, тоза ўйин вақтини ошириш учун хизмат қиладиган бу бандлар Суперлига клублари томонидан ижобий қарши олинди ва улар ўзгаришларга бир овоздан розилик билдирди (Ассоциация билан келишувга эришилган тақдирда, бандлар регламентдан олинади ва футбол жамоатчилигига алоҳида йўриқнома тарзида таҳлил қилинади, ўз навбатида ҳакамлар ИФАБ қоидаларига киритилган бу ўзгаришларни Суперлига ўйинлари давомида фаол қўллашга ўтади).

Эндиликда Ассоциация, Лига ва Марказ ушбу ўзгаришлар қандай механизмлар асосида жорий қилиниши масаласида ўзаро келишувга эришиши керак. Шу йилнинг 13-ноябрь куни Лига ИФАБ техник директори Девид Эллерей билан учрашув ўтказди. Эллерей дунёнинг 45 мамлакати Лигалари раҳбарлари иштирок этган жаҳон футбол лигалари ассоциациясининг йиллик йиғилишида ИФАБ жорий қилишни режалаштираётган бошқа ўзгаришлар масаласида тақдимот ўтказди.

Учрашувда Ўзбекистон Суперлигаси ўзгаришларни қўллаб-қувватлаши маълум қилинди. Биз ташкилотнинг январ ойидаги йиғилишига қадар ўз таклифимизни расман билдиришимиз мумкинлиги масаласида суҳбат ўтказдик. Агар барчаси Лига режаси бўйича давом этса, 2026-йилдан бошлаб бир қатор ўзгаришлар қўлланилиши мумкин. Улар орасидан айримларини келтириб ўтамиз:

• бош мия чайқалиши оқибатида футболчи учрашувни давом эттира олмаслиги масаласи тез тиббий ёрдам шифокори ҳамда клуб шифокори томонидан тасдиқланса, футболчи алмаштириш учун имконияти қолмаган бўлиши шартида ҳар икки клубга қўшимча бир нафардан футболчини алмаштириш имконияти тақдим этилиши;

• учрашув ҳаками билан фақатгина жамоа сардори суҳбат олиб бориши мумкинлиги масаласини қатъийлаштириш;

• ҳакамнинг стоп қўл ишорасидан кейин ҳам тинчланишни истамаган футболчига ҳар қандай қўшимча сўзлар учун огоҳлантириш кўрсатилиши;

• футболчининг майдонда вақт чўзиш учун ётиб олиши оқибатида учрашув тўхтатилса, мазкур футболчи ҳар қандай ҳолатда ҳам майдонни камида 1 дақиқага тарк этиши ва бу каби ҳолатда замбил ташувчилар ҳам овора қилинган бўлса, футболчи майдон ташқарисида камида 3 дақиқа қолиши шартлиги;

• футболчиларни алмаштираётган вақтда захира таблоси кўтарилган сониядан бошлаб футболчи майдонни 15 сония ичида тарк этиши ва мазкур сониялар кўпайиб кетган тақдирда, майдонга янги қўшилаётган футболчи 1 дақиқа давомида майдонга туширилмаслиги;

• дарвозабон тўпни 8 сония давомида қўлида ушлаб турса ҳамда тўпни ўйинга эркин зарба билан киритиш жараёни 8 сониядан ошиб кетса, рақиб фойдасига бурчак зарбаси белгилаш қоидасини қатъийлаштириш;

• тўпни аутдан ўйинга киритаётган футболчи мазкур вазифа учун 8 сониядан кўпроқ вақт сарфласа, аут рақиб фойдасига олиб берилиши.

Мазкур масалаларнинг айримлари МЛСда аллақачон жорий этилган бўлиб, ҳозирча у ўзини оқламоқда дейиш мумкин. ИФАБ билан келишув асосида бу қоидаларга қўшимча яна айрим жиҳатлар ҳам муҳокама қилиниши кўзда тутилган. Лига режаси амалга ошса, Суперлига мазкур қоидаларни биринчилардан бўлиб жорий қилган чемпионатга айланиши мумкин.

Энг муҳими, профессионал клублар Лиганинг мазкур ташаббусларини қўллаб-қувватламоқда. Биз юқорида қайд этилган масалалар тўлиқ ишлашидан манфаатдормиз ва уларни феврал ойига қадар жорий қилишни режалаштирганмиз. Ўзгаришлар ва кутилмалар бўйича Лига футбол жамоатчилигини ўз вақтида хабардор қилиб боради, - дейилади ЎзПФЛ хабарида.