Санжар Асқаралиев: Нафақат Наманган футболи, балки ўзбек футболи учун иқтидорли ёшларни етиштиришни олдимизга мақсад қилганмиз

Охирги пайтларда Наманган футболида эътиборга молик ўзгаришлар юз бераётганидан хабарингиз бўлса керак. Айниқса, илгари футболчи сифатида ўзидан илиқ таассурот қолдирган собиқ ўйинчиларнинг эндиликда вилоят футболи тизимида иш бошлаётганликлари эътиборга моликдир. Бунгача яқинда таниқли футболчи бўлган Шуҳрат Мирҳолдиршаев Наманган вилояти футбол ассоциациясининг вице-президенти сифатида иш бошлаганди. Яқинда эса яна бир собиқ футболчи -  Санжар Асқаралиев Наманганда 17-сонли болалар-ўсмирлар футбол мактабига директор этиб тайинланди. Бунга қадар эса у Жанубий Кореяда болалар мураббийи сифатида ишлаб келаётганди ва бу борада илгари хабар бериб ўтгандик. Шундай қилиб, Санжар Усмонович эндиликда ўзини раҳбарлик лавозимида синаб кўрадиган бўлди. Айтиш жоизки, юртимизда футболчилик фаолиятини тугатганидан кейинги илк янги иши билан шуғулланишга киришди. Биз эса фурсатдан фойдаланган ҳолда Асқаралиевни янги лавозим билан табрикладик ва ўз навбатида собиқ футболчи қандай қилиб, бундай ўзгаришлар юз бергани ҳақида гапирди.

- Июль ойининг охирида визамнинг муддати тугаётгани боис уни алмаштириб кетгани юртимизга қайтиб келгандим, - дея гап бошлади, Санжар Усмонович. - Кейин эса Наманган футболида ўзгаришлар бўлди. Яқин дўстим Шуҳрат Мирҳолдиршаев Наманган футбол ассоциациясига вице-президент этиб тайинланди. Албатта, уни янги лавозим билан табрикладим ва менинг кейинги режаларим билан қизиқди. Сўнг бирга ишлашни таклиф қилиб, ассоциациясига ишга олишини маълум қилди. Аммо Кореяда ҳам ишим чакки эмасди. Бир қанча вақт Наманганда юрдим, таклиф устида ўйландим. Кейин эса Наманган вилояти ҳокими буйруқ чиқариб мени 17-сонли болалар-ўсмирлар футбол мактабига директор этиб тайинлабди. Лекин менинг бундан хабарим йўқ эди. Бир куни Шуҳрат менга қўнғироқ қилиб, эртага соат 11 да футбол мактабига келасан, фақат оқ кўйлак, костюм-шим кийиб келгин деди. Мен эса унинг гапига тушунмай қолдим. Ваҳоланки, шу пайтгача асосан спортга хос бўлган кийимлар кийиб юрардик. Хуллас, Шуҳрат мен айтгандек кийиниб кел, қолганини кейин биласан деди. Эртаси куни айтган жойга бордим ва бир маҳал қарасам мени футбол мактабининг янги директори Санжар Асқаралиев деб таништирди. Мен эса ҳалигача бундан бехабар юргандим. Наманган футбол ассоциациясининг вице-президенти Шуҳрат Мирҳолдиршаев  ва «Навбаҳор» клуби вице-президенти Ойбек Саматов мени барчага директор сифатида таништиришди. Сизни янги ва масъулиятли лавозимга тайинлаб туришганида, қандай қилиб таклифни рад қилиб кетасиз? Шу тариқа, ишни бошлаб юбордим. Футболимизда яхшигина ўзгаришлар бўляпти, вилоят футбол ассоциацияларида асосан собиқ футболчиларнинг иш бошлаётгани мени хурсанд қиляпти. Наманганда Мирҳолдиршаев, Тошкент вилоятида Асқар Жадигеров, Самарқандда Илҳом Юнусов, Фарғонада Носир Отақўзиев…

Тан олишимиз керак, 15-16 йилдан бери 17-сонли БЎФМдан бирор-бир футболчи етишиб чиқмаган. Энди астойдил ишламасак бўлмайди. Ўзим ҳам болаларнинг машғулотларини кузатяпман. Бизда иқтидорли болалар бор, йўқ эмас. Фақат улар билан астойдил ишлаш керак ва эътибор қаратиш лозим. Болалар футболидаги ишни янада ривожлантириш учун тажрибали мутахассис Зойир Ҳасановни таклиф қилганмиз. У Наманган вилояти болалар футболи бўйича куратор сифатида ишламоқда. Унинг бизга катта ёрдами тегяпти. Билмаган нарсаларимизни ундан ўрганяпмиз. Иккаламиз ҳар бир гуруҳдаги болаларни кўриб, текшириб юрибмиз.

Эндиликда ўзини болалар футболига бағишлаган Асқаралиев 17-сонли футбол мактабида ишни биринчи навбатда нимадан бошлаганлиги ҳақида ҳам тўхталди.

- Биз биринчи навбатда футбол мактабимизда ота-оналардан пул олишни йиғиштирдик. Олдинлари эса мусобақалар бўлса, ота-оналардан пул йиғишган. «Навбаҳор» клуби вице-президенти ҳам аввало мана шу салбий ҳолатни йиғиштириб беринг деб айтганди. Қолаверса, Зойир Ҳасанов ҳам аввало ота-она боласини футболга бердими, бундан ўзлари завқланиши кераклигини айтди. «Навбаҳор» клуби бизга барча шароитларни яратиб беряпти. Бу ерда шундай бўлганки, битта гуруҳда 2005, 2006, 2007 йилларда туғилган болалар ҳам шуғулланаверган. Натижада ҳаммасига бир хил машғулот дастурлари қўлланилган. Энди эса биз ҳар бир ёшда туғилган болаларни алоҳида гуруҳ сифатида бўлиб чиқдик. Шунингдек, машғулот пайтида ҳар бир гуруҳда 20-22 тадан тўп бўлишини ҳам таъминлаяпмиз. Хуллас, спорт анжомлари билан ҳам таъминлаяпмиз. Болага тўп, форма ва майдон бўлса, у маза қилиб ўйнайди. Биз эса уларга шароитларни яратиб беряпмиз. Бутун бошли гуруҳ майдонга чиққанида битта тўпга қараб қолмаслиги лозим. Боя айтганимдек, бу ердан 15-16 йилдан бери бирор-бир болани етишиб чиқиб, катта футболда ўйнаб кетганини билмаймиз. Биз нафақат Наманган футболи учун, балки терма жамоаларимиз учун ҳам иқтидорли болаларни етказиб беришни ўз олдимизга вазифа қилиб қўйганмиз. Тўғри, мусобақаларда совринли ўринларни олишяпти. Лекин қани иқтидорли болалар? Нега «Навбаҳор» ва унинг ўринбосарлар жамоасида 17-БЎСМдан ёшлар йўқ? 2006 йилда туғилган болалардан иборат жамоанинг таркибида керак бўлса 2004, 2003 йиллардан туғилган ўйинчилар ҳам юрибди. Бизга натижа керак эмас. Биринчи навбатда истеъдодли болаларни чиқаришимиз керак. Майли, биз ютқазайлик, аммо 3-4 йилдан кейин қилаётган ишимизнинг мевасини кўрайлик. Хўп, ҳозир мусобақаларда қатнашиб натижа қиляпти, аммо таркибида ёши катта болалар ўйнаётган бўлса, улар қандай қилиб ўсишади? Бу билан кимни алдаяпмиз? Фақат ўзимизни алдаяпмиз-ку. Аммо энди бундай бўлмайди. Масалан, 2006 йилдаги жамоага керак бўлса ундан-да, ёшларини олинглар, муҳими, вақти келиб бу ишларимиз ўз натижасини беради деб таъкидлаяпман. Яқинда Навоийдаги мусобақага бориб келдик. Ярим финалда Тошкентга 1:3 ҳисобида ютқаздик. Лекин иқтидорли болалар кўплигини кўрдим.

Шунингдек, Санжар янги ишга киришганидан кейин бир қатор камчилик, муаммолар борлигини яшириб ўтирмади ва энди уларни бартараф этиш ҳамда ишни тўғри, тизимли равишда йўлга қўйиш борасида жиддий ишлар кетаётгани, айниқса, мураббийларнинг ойлик маошлари хусусида ҳам айтиб ўтди.

- Тўғрисини айтсам, болалар футболидаги тизим тўғри йўналишда ташкил этилмаган экан. Агар гапирсам гап кўп. Мусобақаларда мураббийлар натижа учун ҳакамларга пул беришган. Ҳеч бўлмаса кучли тўртталикка кириб, ўзининг даражасини кўтариш ҳақида ўйлашади. Болаларни эса ўйлашмаяпти. Агар мураббийларнинг ойлик маошларини оширсак, кейин бундай ишлар ўз-ўзидан йўқолади. Масалан, Кореяда ҳеч ким сиздан натижани сўрамайди. Муҳими, мураббий болани футболчи сифатида етиштириб берса бўлди. Бу ерда эса ҳар қандай ҳолатда ҳам натижа қилиш асосий вазифага айланган ва бу орқали мураббийлар кўпроқ пул топишни ўйлашади. Лекин бир томондан мураббийларни ҳам тушунса бўлади, чунки уларнинг ҳам оиласи, бола-чақаси бор, яхши ойлик маош олишни хоҳлашади. Бизда мураббийларнинг иш ҳаққи икки миллион сўмдан бошланади. Қайсидир мураббий жамоаси билан мусобақада соврин ютса ёки совриндорлар қаторидан жой олса, иш ҳаққи 3-3,5 миллионгача кўтарилади. Ўз жамоаси билан ҳеч нимага эришмаган мураббий эса икки миллион олади. Шунинг учун мураббийлар кўпроқ соврин ютишга қизиқишяпти ва бу ёқда боланинг ўсиши тўхтаб қолмоқда.

Футбол мактабимизда 20-22 нафар мураббий бор. 450 тага яқин бола таҳсил олади. Бизда малакали мураббийлар ишлашяпти. Лекин натижа йўқ. Катта футболга муносиб ёшлар чиқмай қўйган. Мусобақаларда яхши қатнашишади-ю, лекин кейин-чи? Бу ҳақида мураббийлар билан ўтказадиган йиғилишда ҳам айтяпман. Ҳамма мураббий ишлаяпман дейди-ю, лекин қани болалар?!

Илгари футболчи бўлган Санжар Асқаралиевнинг бугунги кунда футбол мактабида директор сифатида фаолият олиб бораётганини ҳисобга олсак, табиийки, ўртада катта фарқ бор. Чунки олдин фақат футбол ўйнаб юрган собиқ ўйинчининг бирданига масъулиятли лавозимда ишга киришиб кетиши ҳам осон жараён эмас.

- Олдин футболчи бўлганимизда асосан майдонда ўйнардик. Энди эса раҳбар сифатида сиз бутун бошли футбол мактаби ҳақида қайғуришингиз керак. Мураббийни ёки бошқасининг муаммоаси бўлади. Сиз эса ҳаммасини бартараф этишингиз керак бўлади. Болалар билан гаплашиб, уларнинг кайфиятларини кўтариб, шароитларни яратиб беришга ҳаракат қилиш лозим. Шунинг учун болалар билан кўп гаплашиб тураман. Барибир масъулият ҳисси бошқача бўлар экан. Аста-секин ишимизда ўзгаришлар бўляпти. Умид қиламанки, тез орада ижобий ўзгаришлар кўзга ташланади, - дейди Асқаралиев.